Categorieën
Mondgezondheid

Hoe oud moet een kind zijn voor een beugel?

Zit je kind met enkele (doorkomende) scheefstaande tanden en/of kiezen? Dan denk je mogelijk aan een beugel om zijn gebit te reguleren. Om te beginnen, wil je weten wat de ideale leeftijd voor een kind met scheve tanden is om aan een beugel te beginnen? En wat de voor- en nadelen zijn van het reeds op zes- of zevenjarige leeftijd beginnen met een beugel, dan wel te wachten tot het kind ergens tussen de negen en vijftien jaar oud is. En natuurlijk ook welke gebitsproblemen of andere gezondheidsproblemen je kind kan oplopen als het geen beugel voor zijn scheve gebit zou krijgen.

foto van kind met slotjesbeugel
Kind met slotjesbeugel

Dit artikel bestaat uit de volgende paragrafen:

Wat is de ideale leeftijd om met een beugel te beginnen?

Het is een hardnekkige mythe dat een kind eerst zijn hele melkgebit moet hebben gewisseld voordat aan een beugelbehandeling kan worden begonnen. Integendeel, vaak geldt dat hoe vroeger je je kind aan een behandeling laat beginnen, des te sneller en gemakkelijker de afwijking kan worden gecorrigeerd.

Als je kind zes of zeven jaar is

Als je kind zo’n zes of zeven jaar is en je twijfelt of het op korte of wat langere termijn aan een beugel moet, doe je er goed aan hierover met je tandarts te spreken.

Zijn de voortanden van het boven- en het ondergebit van het kind aan het wisselen? Dan kan de tandarts vaak al inschatten of je kind een orthodontische beugel nodig heeft. Hij ziet dan al of er in beginsel voldoende ruimte is voor het blijvend gebit. Daarnaast ziet hij of de bovenkaak en onderkaak goed op elkaar passen en er dus geen sprake is van malloclusie (het slecht op elkaar passen van het boven- en ondergebit).

Het kind hoeft meestal dus niet uitgewisseld te zijn voordat het aan een beugel kan beginnen. Vaak is het zelfs zo dat hoe langer je wacht, des te groter het orthodontische probleem wordt.

In twijfelgevallen zal de tandarts je met je kind naar een orthodontist doorsturen, bijvoorbeeld om te onderzoeken wanneer het kind het beste aan een beugel kan beginnen.

Misschien hoeft je kind op dat moment nog niet aan de beugel. Maar het is van belang om ruim van tevoren met een dergelijke behandeling rekening te houden, bijvoorbeeld in verband met je keuze van een aanvullende zorgverzekering, eventuele wachttijden voor vergoeding en de mate van dekking van een beugelbehandeling. Bedenk dat ook voor kinderen onder de achttien jaar orthodontie niet onder de basisverzekering valt, tenzij er sprake is van een duidelijke medische noodzaak, bijvoorbeeld gelaatsafwijkingen of ernstige standsproblemen van kaken en gebit.

Voor sommige gebitsafwijkingen geldt dat zo snel mogelijk met de behandeling moet worden begonnen. In andere gevallen is het soms zinvol om nog enkele jaren te wachten.

Als je kind tussen de negen en vijftien jaar is

Volgens de orthodontisten hangt de ideale leeftijd van een kind om met een beugel te beginnen, vooral af van de soort afwijking van het gebit van het kind.

Meestal ligt die leeftijd ergens tussen de 9 of 10 jaar en de 14 of 15 jaar. Dan is het kind nog aan het wisselen en kan er nog gebruik worden gemaakt van de ruimte die tijdens het wisselen van het melkgebit vrij komt. Ook zijn de boven- en onderkaak dan nog in de groei, wat betekent dat de kaakgroei zo nodig met behulp van een speciale beugel worden gestuurd.

Volgens sommige orthodontisten ligt de ideale leeftijd voor een kind om een beugel te dragen tussen de 10 en de 13 jaar. Hoe jonger het kind, hoe groter de kans dat de beugel als ‘cool’ wordt beschouwd.

Als het kind in groep 7 of 8 van de basisschool zit, is het gebit al redelijk op orde tegen de tijd dat het naar de middelbare school gaat.

Pubers zijn vaak intensiever bezig met hun uiterlijk en hebben soms een hekel aan een beugel. Sommige tieners proberen zelfs om zich aan de behandeling te onttrekken.

Bedenk dat de dekking van een aanvullende zorgverzekering voor speciale tandheelkundige hulp meestal niet langer duurt dan het 18e of 22e jaar. Bij de planning van een behandeling wil je er dus waarschijnlijk rekening mee houden dat het kind klaar is met de behandeling voordat de vergoeding ervan niet meer door de verzekering wordt gedekt.

Ook voor volwassenen en ouderen zijn beugelbehandelingen mogelijk.

Wat zijn de oorzaken van scheve tanden?

Scheefstaande tanden kunnen in de familie zitten. Het kan dus erfelijk zijn dat de tanden van je kind de neiging hebben om scheef te gaan staan.

Een andere oorzaak is bijvoorbeeld hardnekkig duimzuigen. Een dergelijke gewoonte moet worden afgeleerd alvorens het dragen van een beugel zinvol wordt.

Ook tandvleesproblemen of het vroegtijdig wisselen van een of meer melktanden kunnen leiden tot een scheef gebit.

Wat is het nut van een beugel?

Sommige kinderen schamen zich voor hun scheve tanden en kiezen. Ook al kunnen ze aan het hebben van dat probleem zelf weinig of niets doen. Deze kinderen hebben soms moeite om hun mond open te doen om iets te zeggen, laat staan dat ze hun tanden durven bloot te lachen. Een beugelbehandeling kan in dit opzicht in positieve zin veel voor het zelfvertrouwen van een dergelijk kind betekenen.

Belang van een goede mondgezondheid

Doorgaans is het niet alleen om cosmetische redenen dat een kind een beugel wordt geadviseerd. Veel belangrijker dan het kunnen tonen van een stralende lach, is de mondgezondheid en daarmee ook de algemene gezondheid van het kind op de langere duur. Een slechte mondgezondheid kan bijvoorbeeld bij volwassenen tot hartproblemen leiden.

Scheve tanden kunnen (indirect) leiden tot:

Gebitsproblemen

Een kind met een ongelijk gebit loopt meer risico’s op gaatjes in tanden en kiezen dan een kind met rechte tanden. Dit komt omdat scheve of over elkaar liggende elementen moeilijk schoon te houden zijn.

Bovendien slijt bij een ongelijk gebit het ene element sterker dan het andere. Scheve tanden kunnen leiden tot extra druk op een deel van het gebit, het tandvlees en op de kaken, met alle nadelige gevolgen van dien. Denk bijvoorbeeld aan beschadiging van het email van de tand of kies en zelfs aan tandverlies, al dan niet door tandvleesproblemen.

Een kind met scheve tanden kan problemen hebben met het goed kauwen van voedsel. Slecht gekauwd voedsel kan problemen opleveren voor het maagdarmstelsel.

Cardiovasculaire risico’s

Uit statistieken blijkt dat mensen die als kinderen een beugel hebben gedragen, een kleiner risico lopen op een hartaandoening op volwassen leeftijd. Mogelijk houdt dit verband met het feit dat kinderen met beugels een uitstekende mondhygiëne aanleren en er dus veel minder kans is dat schadelijke mondbacteriën via de bloedbaan het ontstaan van hart- en vaatziekten bevorderen.

Wanneer is een beugel niet nodig?

Als alle tanden en kiezen normaal recht staan en er slechts sprake is van een spleet tussen de voortanden, is het de vraag of een beugelbehandeling wel de moeite waard is. Een dergelijk spleetje kan vaak ook op een relatief simpele wijze door de tandarts worden opgelost.

Een eerdere versie van dit artikel werd door de auteur, Manon Troppo, op 1 januari 2013 gepubliceerd op infonu.nl onder de titel ‘Hoe oud moet een kind zijn om een beugel te dragen?’

Dossier mondgezondheid

Dit artikel maakt deel uit van het dossier mondgezondheid.

Bronnen

  • Common questions parents ask about braces; Parent Health Bulletin, februari 2010; http://mercer.ca.uky.edu/sites/mercer.ca.uky.edu/files/FCS/0210_health_bulletin_parent.pdf
  • Is een beugel nodig?; orthodontieprakijk; http://www.orthodontiepraktijk.nl/iseenbeugelnodig.html
  • Zahnspange; Wikipedia; http://de.wikipedia.org/wiki/Zahnspange
  • Dental braces; Wikipedia; http://en.wikipedia.org/wiki/Dental_braces
  • Waarom orthodontie; Vereniging van orthodontisten; http://www.orthodontist.nl/vvo-orthodontie-waarom.php