jul 252016
 

Hoe zeg je het beste ‘nee’ als mensen jou iets tegen je zin en/of je gerechtvaardigde belangen in willen laten doen? Wil je je assertief opstellen? En da zonder onaardig of zelfs agressief over te komen? Dan is het handig om enkele kant-en-klare zinnen bij de hand te hebben. Bijvoorbeeld voor situaties waarin iemand tegen je schreeuwt, je met privételefoontjes op je werk bestookt, een al te groot beroep op je wil doen of met ongepaste kritiek op jou komt. Of voor situaties waarin wel telkens je advies wordt gevraagd, maar waarin betrokkene er vervolgens nooit wat mee doet. Of iemand wil iets van jou, maar eigenlijk wil jij meer tijd om over het verzoek na te denken. Of iemand wil geld van je lenen, terwijl je daar weinig voor voelt. Of je hebt eerder onder druk een toezegging gedaan, maar die wil je nu graag intrekken. Hieronder vind je de beste tips heb je om op assertieve manier ‘nee’ te zeggen tegen dingen die jij niet wilt.

Foto van opgeheven hand en arm die ongewenste voorwerpen afweert

Bewaak je grenzen en kom op voor jezelf door ‘nee’ te zeggen

Dit artikel is opgebouwd uit de volgende paragrafen.

Iemand schreeuwt tegen jou

Schreeuwt iemand, al dan niet geregeld, tegen jou? Probeer eens een einde te maken aan dat vervelende gedrag met een opmerking zoals:

  • ‘Wil je niet tegen me schreeuwen? Als je daarmee toch doorgaat, ga ik de kamer uit.’

Als alternatief kun je als consequentie van het doorgaan van het geschreeuw melden dat je dan die persoon gaat vragen de kamer of je huis uit te gaan.

Je krijgt ongewenste privételefoontjes op je werk

Stel dat je moeder of schoonmoeder of iemand anders je telkens belt op kantoor. Dit ondanks dat je eerder hebt gezegd dat je echt geen tijd hebt om tijdens werkuren hun privételefoontjes te beantwoorden, Probeer het dan eens met een reactie in de trant van:

  • ‘Ik heb besloten om voortaan alle privételefoontjes ’s avonds te beantwoorden. Ik bel je later terug.’

Er wordt een al te groot beroep gedaan op je vrijwillige inzet

Als je ‘nee’ wilt zeggen tegen nieuwe ‘vrijwillige’ verplichtingen, kun je dit bijvoorbeeld doen met een zin als:

  • ‘Ook al vind ik dit een goed doel, toch moet ik je verzoek afwijzen. Dit in verband met mijn andere verplichtingen'[/LIST]

Als daarna aan jou (in wezen onbeleefd) wordt gevraagd wat die verplichtingen dan wel inhouden, ga je daarop niet inhoudelijk in en beperk je je tot een:

  • ‘Ik heb mijn handen meer dan vol aan mijn huidige verplichtingen. ‘

Je krijgt ongepaste kritiek te verduren

Heb je te maken met kritische opmerkingen van iemand over kwesties die de persoon in kwestie totaal niet aangaan, kun je bijvoorbeeld als volgt reageren. ‘Ik ben er niet blij mee dat je telkens commentaar hebt op mijn gewicht. Wil je ophouden met dat soort kritische opmerkingen? ‘

Iemand vraagt telkens je raad, maar volgt die zelden of nooit op

Een familielid of vriend heeft de gewoonte om je geregeld op te bellen, uitgebreid zijn of haar nieuwste problemen uit de doeken te doen en vervolgens om jouw hulp of advies te vragen. Op een gegeven moment krijg je het gevoel dat al je inspanningen tevergeefs zijn, omdat de ander door blijft gaan met zich in de nesten te werken of weinig of niets doet met de mogelijke opties die jij met betrekking tot die problemen kunt bedenken.

Probeer dit ongewenste patroon te doorbreken en zeg iets in de geest van:

  • ‘We hebben vaak over je problemen gepraat en ik kan je echt niet helpen, want je doet niets met mijn ideeën over mogelijke oplossingen. Deze gesprekken over jouw problemen zijn dus zonde van jouw tijd en van de mijne. Misschien heb je meer aan gesprekken met een professional’.

Iemand wil iets van jou, maar je wilt de tijd nemen om daarover na te denken

Stel dat iemand wil dat je nu toezegt dat je iets doet of nalaat, maar je kunt of wilt daarover nog geen beslissing nemen. In zo’n geval kun je jezelf bijvoorbeeld als volgt de nodige extra tijd gunnen.

  • ‘Ik moet er eerst een paar nachten over slapen. Ik ben nu eenmaal geen persoon van snelle beslissingen.’
  • ‘Het lijkt me goed dat je weet dat ik vandaag in géén geval al een beslissing neem. Ik wil me eerst beter in deze materie verdiepen.’
  • ‘ Ik houd niet van overhaaste beslissingen. Ik heb nu eenmaal tijd nodig om na te denken over wat ik wil. Als je nu per se direct een antwoord van me wil, dan moet ik ‘nee’ zeggen’.

Iemand wil alweer geld van je lenen, maar jij wilt dat niet (meer)

Soms heb je te maken met familie of vrienden die telkens geld van je willen lenen, terwijl jij dat geld niet (meer) wil verschaffen , ongeacht het feit of ze wel of niet binnen de afgesproken termijn of pas na een of meer herinneringen terugbetalen. Vind je het tijd worden om op dit punt grenzen te stellen, dan zeg je bijvoorbeeld:

  • ‘Ik leen geen geld meer aan jou. Juist omdat ik veel om je geef en omdat ik geloof dat het tijd is dat je je eigen verantwoordelijkheid in financiële kwesties gaat nemen.’

Als je onder een eerder gedane toezegging uit wil komen

Hoe vervelend het ook is, soms heb je je laten overrompelen en heb je toegegeven om iets te doen, omdat je liever niet onaardig gevonden wilde worden. Als het daarna tot je doordringt dat je domweg geen tijd voor de klus kunt vrijmaken of dat het resultaat van je inspanningen door allerlei omstandigheden naar verwachting zal tegenvallen, komt de volgende assertieve formulering goed van pas.

  • ‘Het spijt me het te moeten zeggen, maar bij nader inzien heb ik helaas onvoldoende tijd om de komende weken te helpen met de organisatie van de kindermusical. Misschien volgend jaar beter.’

Meer over het ‘nee’ zeggen

Het is vaak lastig om te zeggen: ‘Nee, dat wil ik niet’. Vooral in het begin kan dat echt moeilijk zijn. Soms heb je waarschijnlijk de neiging om je uitgebreid te rechtvaardigen of te verdedigen, maar het is de vraag of dat verstandig is. Immers, voordat je het weet, beland je in een onvruchtbare discussie over je beweegredenen. Bovenstaande praktische tips zijn bedoeld om je te helpen jouw leven beter naar je eigen ideeën te kunnen inrichten.

Een eerdere versie van dit artikel werd door de auteur, Manon Troppo, op 22 augustus 2013 gepubliceerd op infonu.nl onder de titel ‘Praktische tips om effectief ‘neen’ te zeggen’

Dossier assertiviteit

Dit artikel maakt deel uit van het dossier assertiviteit.

Bronnen

  • Setting boundaries; IIPFW; http://www.ipfw.edu/affiliates/assistance/selfhelp/relationship-settingboundaries.html
  • Setting boundaries; The Counseling Center of the University of Louisville; https://louisville.edu/counseling/prismold/mediation-topics/setting-boundaries.html
  • Setting Personal Boundaries; Clarke University http://www.clarke.edu/page.aspx?id=6508
  • Boundaries or Burnout; University of Wisconsin; www.uwrf.edu/…/ArticleBoundariesOrBurnout.pdf‎
  • Setting boundaries Appropriately: Assertiveness Training; Mark Dombeck, Ph.D. and Jolyn Wells-Moran, Ph.D.; CSN; http://www.csn.edu/PDFFiles/CAPS/Handouts/Assertiveness%20Training%20_Setting%20boundaries%20Appropriately.pdf