'
Over evendit.nl en disclaimer
Auteursrecht * Privacy en cookies
Door het gebruik van deze site ga je akkoord met cookies

Wat is primaire slapeloosheid?

 
Voor het laatst aangepast op 6 mei 2016;
 Slapen  ,
mei 192013
 

Een groot aantal mensen wordt getroffen door slapeloosheid of andere slaapstoornissen. Maar waar hebben we het over als we spreken van slapeloosheid? Om te beginnen maken we onderscheid tussen primaire en secundaire slapeloosheid. In dit artikel wordt uitgelegd wat de primaire vorm van deze slaapstoornis inhoudt.

Geen aanwijsbare ziekte?

Nog even (of wat langer) wakker liggen voordat de slaap invalt.

Niet alleen kinderen, maar ook ouders kunnen vaak niet direct de slaap vatten

Als er géén sprake is van een aanwijsbare ziekte als oorzaak van slapeloosheid, dan spreken we van primaire slapeloosheid. Wil je weten of je hiervan last hebt? Beantwoord dan voor jezelf  de volgende zeven vragen.

  1. Heb je al tenminste één maand lang moeite  met inslapen of doorslapen? Of word je ’s morgen niet goed uitgerust wakker?
  2. Heb je door dit slechte slapen of omdat je hierdoor overdag moe bent, te kampen met problemen thuis en/of op het werk of elders in je sociale omgeving?
  3. Val je soms tijdens je bezigheden plotseling in slaap? Mogelijk heb je dan last van narcolepsie.
  4. Heb je problemen met je waak- en slaapritme (officieel ‘circadiane ritmiek genoemd)?
  5. Lijd je misschien aan slaapwandelen of een andere vorm van parasomnie?
  6. Heb je last van een psychische stoornis zoals een depressie of een gegeneraliseerde angststoornis (je bent dan overmatig vaak en lang bang).
  7. Kan je slechte slapen worden veroorzaakt door het gebruik van medicijnen?

Als je de vragen 1. en 2. met ‘ja’ kunt beantwoorden en de vragen 3 tot en met 7. met ‘neen’, dan heb je mogelijk last van primaire slapeloosheid.

Overigens, als je een of meer van de vragen 3. tot en met 7. met ‘ja’ hebt beantwoord, kan het toch zo zijn dat je niet alleen aan een zogenaamde secundaire slapeloosheid, maar ook aan aan primaire slapeloosheid lijdt.

Slapeloosheid van welke aard dan ook is een reden om medische hulp te zoeken. In een aantal gevallen word je dan doorverwezen naar een gespecialiseerd slaapcentrum.

Welke factoren spelen een rol bij primaire insomnie?

Bij primaire slapeloosheid, ook wel primaire insomnie genoemd, is vaak sprake van bijvoorbeeld volgende factoren:

  • Een snellere pols, een verhoogde spierspanning en een hogere lichaamstemperatuur; dit noemt men bij elkaar wel een ‘verhoogd fysiologisch arousalniveau’ of ‘fysiologische overprikkeling’.
  • Angst of gespannenheid en/of het niet kunnen stoppen van gedachten die alsmaar in kringetjes rondgaan.

Oorzaken van primaire insomnie

Er is een groot aantal oorzaken van primaire insomnie. Denk bijvoorbeeld aan op onregelmatige tijden naar bed gaan. Of aan te veel dutjes overdag doen. Of aan een verkeerd gebruik van slaappillen.  Of aan te veel licht in de slaapkamer. Dit laatste is eenvoudig te verhelpen met een comfortabelslaapmasker (bol.com).  Ook door het tobben over het slechte slapen kan primaire insomnie ontstaan. Volgens sommige artsen is deze vorm van slapeloosheid het resultaat van een chronische hyperarousal.

Bij deze vorm van overprikkeling reageer je telkens al heftig op minimale prikkels. Het is een vorm van verhoogde psychische en lichamelijke spanning waarbij je bijvoorbeeld extra gevoelig bent voor pijn, je nerveus bent, snel schrikt of overtrokken reageert, uitputtingsverschijnselen en/of je karaktereigenschappen worden geaccentueerd. Ook het last hebben van slaapstoornissen behoort tot de symptomen van chronische overprikkeling.

Dossier slapen en slapeloosheid

Dit artikel maakt deel uit van het dossier slapen en slapeloosheid. In dit dossier vind je onder andere een artikel met tips om beter te slapen.

Geraadpleegde bronnen

Merck Manual of Medical Information; Mark H. Beers [et al.]; 2e druk.
Parasomnie; Wikipedia; voor het laatst geraadpleegd op 15 mei 2013.