'
Over evendit.nl en disclaimer
Auteursrecht * Privacy en cookies
Door het gebruik van deze site ga je akkoord met cookies
mei 092013
 

Veel mensen op leeftijd merken dat hun geheugen minder goed werkt en dat ze slechter slapen dan in hun jonge jaren. Maar waardoor komt dat?
Uit een op 27 januari 2013 gepubliceerd onderzoek in het gezaghebbende blad Nature Neuroscience blijkt dat er een nauwe relatie bestaat tussen het ouder wordende brein, slaap en geheugen.

Relatie tussen nachtrust en het geheugen

wakker zijn terwijl de rest slaapt

’s Nachts wakker liggen heeft gevolgen voor het functioneren overdag

Het is al enige tijd duidelijk dat er een relatie bestaat tussen slaapstoornissen en de werking van het geheugen in het algemeen.

Uit recent onderzoek zijn belangwekkende feiten over de aard van die relatie naar voren gekomen. Het lijkt erop dat als de slaap kan worden verbeterd, het geheugen daar baat bij heeft.

Oorzaken van een verminderde slaapkwaliteit bij ouderen

Slaapproblemen bij senioren lijken samen te hangen met een cognitieve achteruitgang die met de leeftijd samenhangt.

In het ouder wordende brein treden namelijk veranderingen op die zorgen voor een slechtere kwaliteit van de diepe slaap. En dit zorgt er weer voor dat het moeilijker wordt om herinneringen op te slaan. Maar evenals bij andere volwassenen kunnen ook andere factoren voor een slechte nachtrust zorgen. Ook als oudere kun je baat hebben bij de beproefde tips voor een betere nachtrust.

Hoop op een gunstige werking van een betere slaap op het geheugen

Onderzoekers van de gezaghebbende universiteit Berkeley (in Californië) wilden weten of het mogelijk was om de achteruitgang van het geheugen van oudere mensen tegen te gaan door de kwaliteit van hun slaap te verbeteren.

Eerder was het nog niet duidelijk of veranderingen in de hersenen, slaap en geheugen bij ouderen los van elkaar stonden of nauw met elkaar verband hielden. Nu lijkt het er, kort samengevat, op dat veranderingen in ouder wordende hersens leiden tot een verslechtering van de slaap en daarmee tot een verslechtering van het geheugen.

De onderzoekers hopen dat een effectieve aanpak van slecht slapen bij senioren de achteruitgang van het geheugen en van het leervermogen kan doen vertragen.

De hoeveelheid diepe slaap en het geheugen

Tekening van meisje dat wakker ligt.

’s Nachts wakker liggen is iets van alle leeftijden

Aan de hand van de toestand van een bepaald gedeelte van de hersenen, te weten de mediale prefontale cortex, kon het onderzoeksteam voorspellen hoeveel diepe slaap of ‘slowwavesleep’ iemand zou hebben.

De mediale prefontale cortex is het gedeelte van de hersens dat van groot belang is voor het in een diepe slaap vallen. In de loop der jaren gaat dit deel van het brein echter slechter functioneren. Dat kan een probleem vormen, omdat een diepe slaap van vitaal belang is voor het opslaan van nieuwe herinneringen.

Op basis van de gemeten hoeveelheid diepe slaap van proefpersonen konden de onderzoekers voorspellen hoe goed deze bij geheugentesten zouden presteren.

De onderzoekers hebben ontdekt dat het mogelijk is om ’s nachts bij jonge volwassen proefpersonen de kwaliteit van de diepe slaap te verbeteren door het juiste gedeelte van de hersenen met behulp van elektriciteit te stimuleren. Dit leidde tot een aantoonbare verbetering van de geheugenfunctie van deze jonge volwassenen. De onderzoekers willen in een volgend project uitzoeken of deze aanpak ook bij oudere mensen zou werken.

Slaap en dementie

Mensen met dementie lijden in veel ernstiger mate aan slapeloosheid en geheugen verlies dan het geval is bij andere ouderen. Volgens diverse onderzoeken kunnen slaapproblemen bij ouderen een voorbode van bijvoorbeeld Alzheimer zijn, maar het blijft nog duidelijk of slecht slapen een oorzaak of een gevolg van dementeren is.

De gevolgen op lange termijn van slaapgebrek op het geheugen

Het bovengenoemde onderzoek strekte zich slechts over een korte periode uit. Een van de nog onopgehelderde vragen is wat de gevolgen op lange termijn zijn van een gebrek aan diepe slaap voor de werking van het geheugen.

In elk geval is nu reeds duidelijk dat het genieten van een goede hoeveelheid diepe slaap gunstig is voor het geheugen en het leervermogen.

Meer informatie over beter slapen

Dit artikel maakt deel uit van het dossier slapen en slapeloosheid. Daarin vindt u onder meer het artikel over beter slapen dankzij een eenvoudige methode of het artikel Tips voor als je slecht slaapt.

Geraadpleegde bronnen