'
Over evendit.nl en disclaimer
Auteursrecht * Privacy en cookies
Door het gebruik van deze site ga je akkoord met cookies

ADHD door slecht slapen?

 
Voor het laatst aangepast op 26 juni 2016;
 Opvoeding, Slapen  , ,
jun 252013
 

Is ADHD als diagnose voor hyperactieve kinderen die zich slecht kunnen concentreren,  een modediagnose?  Steeds meer kinderen met gedragsproblemen krijgen Ritalin of andere stimulantia te slikken.

Het is nog altijd de vraag wat precies de oorzaken en risicofactoren van ADHD zijn. Slecht slapen is een van de symptomen van deze stoornis. Maar kan slecht slapen ook de oorzaak van ADHD zijn? Wat zijn de belangrijkste resultaten van een in 2012 gepubliceerd wetenschappelijk onderzoek?

Wat zijn de symptomen van ADHD?

ADHD staat voor Attention Deficit Hyperactivity Disorder. Kinderen die aan deze stoornis lijden, gedragen zich vaak overmatig druk, lastig, onrustig en impulsief. Ook vinden ze het vaak moeilijk om zich te concentreren. Er zijn nog meer symptomen die met deze aandoening gepaard gaat. Een daarvan is last hebben van slecht slapen.

Slecht slapen als symptoom of als oorzaak van ADHD?

Nog even (of wat langer) wakker liggen voordat de slaap invalt.

’s Nachts wakker liggen, is een probleem van jong en oud

In de wetenschap worden uiteenlopende oorzaken van ADHD aangewezen. Vooral erfelijkheid, maar ook familiale omstandigheden lijken een rol te spelen. Verder lijkt het risico op ADHD groter te zijn als de moeder tijdens de zwangerschap rookte, alcohol dronk of een hoge bloeddruk had. Ook te vroeg geboren kinderen en kinderen met een te laag geboortegewicht hebben meer kans op ADHD.

Tot nu toe is slaapdeprivatie niet serieus als mogelijke primaire oorzaak van ADHD in aanmerking genomen. Maar een aantal onderzoekers vermoedt nu dat veel kinderen ten onrechte ADHD als diagnose opgeplakt krijgen.

Bij een aantal kinderen zou een slechte nachtrust (zoals bij slaapapneu) niet een van de bekende symptomen van ADHD zijn, maar de directe veroorzaker van symptomen die aan ADHD doen denken.

De bijwerkingen van medicijnen tegen ADHD zouden in dat geval het eigenlijke probleem, namelijk een chronisch slaaptekort van het kind, verder vergroten.

Wat zijn de symptomen van slaapdeprivatie bij kinderen?

De symptomen van slaapdeprivatie (slaapgebrek) bij kinderen lijken op die van ADHD. Dat is de mening van pedriatisch neuroloog Merrill S. Wise. Hij is specialist op het gebied van de behandeling van slaapstoornissen bij het Methodist Healthcare Sleep Disorders Center in Memphis.

Volgens deze specialist op het gebied van de kindergeneeskunde plegen volwassenen bij een slaaptekort last te hebben van sufheid en traagheid.

Kinderen die slecht slapen, reageren anders dan volwassenen. Vaak zijn deze kinderen opgewonden, humeurig of onhandelbaar. Ook hebben ze nogal eens moeite om zich te concentreren, stil te zitten of goed overweg te kunnen met hun leeftijdgenoten.

De resultaten van zes jaar lang onderzoek onder 11.000 kinderen

In het aprilnummer 2012 van het Engelstalige blad Pediatrics wordt verband gelegd tussen onvoldoende slaap en symptomen van ADHD. Pediatrics is het officiële tijdschrift van de American Academy of Pediatrics).

Het artikel Sleep-Disordered Breathing in a Population-Based Cohort: Behavioral Outcomes at 4 and 7 Years heeft betrekking op de resultaten van de Avon Longitudinal Study of Parents and Children. Zes jaar lang hebben onderzoekers in het kader van deze studie 11.000 Britse kinderen gevolgd vanaf het moment dat deze een half jaar oud waren.

Uit dit onderzoek komt naar voren dat kinderen die tijdens hun slaap afwijkend adem halen, veel meer kans hebben om gedragsproblemen te ontwikkelen die aan ADHD doen denken. Een afwijkende ademhaling bestaat bijvoorbeeld uit snurken, ’s nachts door de mond ademen of slaapapneu. Dit onderzoek heeft dus niet betrekking op alle vormen van slecht slapen, maar alleen op slaapdeprivatie die samenhangt met de ademhaling van kinderen tijdens de slaap.

Slaapgebrek belemmert de normale ontwikkeling van een kind

Volgens dit grootschalige onderzoek hebben kinderen met nachtelijke ademhalingsproblemen in vergelijking met leeftijdgenoten die tijdens hun slaap normaal ademen, wel 40-100% zoveel kans op het ontwikkelen van gedragsproblemen die aan ADHD doen denken. Dat is een zeer hoog percentage.

Het onderzoek is een voortzetting van eerdere, kleinschalige onderzoeken waaruit bleek dat kinderen met nachtelijke ademhalingsproblemen nadat hun keel- en neusamandelen waren verwijderd, beter scoorden op cognitieve en concentratietesten dan kinderen die niet werden behandeld.

Bovendien werd de kans een stuk kleiner dat ze later een ADHD-diagnose kregen. Sterker nog, een aantal kinderen dat al zo’n diagnose had, bleek na behandeling niet meer aan de criteria voor ADHD te voldoen.

Volgens de arts en hoofdonderzoeker Karen Bonuck, die verbonden is aan het Albert Einstein College of Medicine in New York, is het onbegrijpelijk dat de medische wereld veel minder aandacht besteedt aan de slaappatronen bij kinderen dan bijvoorbeeld aan het functioneren van hun ogen en oren.

Slaapgebrek belemmert namelijk de normale ontwikkeling van de lichaam en geest van een kind. Daarom is meer medische aandacht voor klachten over slapeloosheid of het slecht slapen van kinderen van groot belang.

Een half uur te weinig slaap per nacht kan ADHD-gedrag oproepen

Volgens deskundigen op het gebied van slaap kan een half uurtje te weinig slaap per nacht bij een kind al ADHD-gedrag oproepen. Het maakt daarbij niet uit of het kind slecht of onrustig slaapt of dat het onvoldoende nachtrust krijgt omdat het te laat naar bed gaat.

Hoeveel slaap hebben kinderen nodig?

Veel ouders blijken niet goed te weten hoeveel uur slaap hun kind nodig heeft. Hoeveel slaapbehoefte een kind heeft, hangt voor een groot deel af van zijn leeftijd en deels van persoonlijke factoren:

  • Pasgeboren kinderen slapen per etmaal tot wel 18 uur.
  • Baby’s tot 1 jaar oud hebben een slaapbehoefte van 14–18 uur.
  • Peuters tussen de 1 en de 3 jaar, hebben 12 tot 15 uur slaap nodig.
  • Kleine kinderen van 3 tot 5 jaar oud dienen 11 tot 13 uur slaap te krijgen.
  • Kinderen tussen de 5 en 12 jaar hebben nog altijd zo’n 9–11 uur slaap nodig.
  • Voor adolescenten geldt als advies 9 tot 10 uur slaap per etmaal, hoewel enkele deskundigen van mening zijn dat sommige jeugdigen in deze leeftijdsgroep met 7-8 uur slaap per nacht kunnen volstaan.

Slaapproblemen bij kinderen

Kinderen die goed geslapen hebben, komen ‘s morgens gemakkelijk hun bed uit. Als kinderen niet wakker willen worden, of je moet het kind een aantal keren roepen, wijst dat op een probleem met de nachtrust. Het kan betekenen dat het kind te laat naar bed gaat of slaapproblemen heeft.

Ouders weten vaak niet dat snurken of ’s nachts door de mond ademen abnormaal slaapgedrag is. Sommigen denken dat een snurkend kind lekker diep slaapt. De kwaliteit van de slaap is echter een stuk minder dan normaal. Dit soort slaapproblemen heeft vaak een medische oorzaak waarvoor u het beste een arts kunt raadplegen.

Andere slaapproblemen bij kinderen zijn bijvoorbeeld het zich heftig verzetten om naar bed te moeten gaan, het moeite hebben met inslapen, het telkens ’s nachts wakker worden, al dan niet na een angstdroom, of het niet fit wakker worden. Als de gebruikelijke aanpak van dit soort problemen niet werkt, biedt slaaptherapie misschien een oplossing voor uw kind.

ADHD en slaapproblemen

Het is nog onduidelijk of slaapproblemen in sommige gevallen een primaire oorzaak van ADHD-gedrag zijn of dat slaapproblemen ADHD-gedrag alleen verergeren.

Medicijnen tegen ADHD, zoals Ritalin, kunnen als bijwerking slapeloosheid veroorzaken. Dit zou een vicieuze cirkel kunnen inhouden: kinderen die slecht slapen, gaan probleemgedrag vertonen. Als Ritalin wordt voorgeschreven, zou dit medicijn mogelijk het slechte slapen verergeren.

Ongeacht of de slaapproblemen van uw kind veroorzaakt of verergerd worden door ADHD, is het van belang om het slaapprobleem aan te pakken. Dit kan met behulp van de bekende tips voor ouders van slecht slapende kinderen, of via speciale slaaptherapie voor uw kind. Door serieuze aandacht voor een gezonde nachtrust van uw kind, bevordert u de normale ontwikkeling van de lichaam en geest van uw kind.

Dossier slapen en slapeloosheid

Dit artikel maakt deel uit van het dossier slapen en slapeloosheid. In dit dossier vind je onder andere een artikel met tips om beter te slapen.

Bronnen